Tokyo-ah Earthquake kum 100 tlin lawmnaah lirnghing lian tham dang thleng turin a inbuatsaih
Tokyo-ah EarthQuake kum 100 tlin lawmnaah lirnghing lian tham dang thleng turin a inbuatsaih
Kum 1923-a lirnghing, mi tam tak nunna chan a\angin Japan chuan zir tur pawimawh tak tak a zir chhuak a, mahse Tokyo khawpui a lo thang chak em avangin thil awmdan chu a ti na zual hle.
Kum 1923 September ni 1, zing dar 11:58 AM-a Tokyo area-a lirnghing a lo nghing kha a nasa em em a, central weather bureau-a seismometer-te chu a tichhia a ni.
Ni hnih chhung zet chu in chhunga gas halna, chemical leh overhead wire-te avanga kangmei chhuak chu Tokyo hmar lam, hmun hniam zawka thing in sakte kaltlangin a kang a ni.
Kangmei hi tihmit emaw, a thih hnu emaw chuan mi 105,000 vel an thi emaw, chin hriat loh emaw an ni a, khawpui chhunga building tam zawk, in 290,000 telin a chhe vek a ni. He chhiatna thlenga sum senso hi ¥ tluklehdingawn 5.5 vel nia chhut a ni a, hei hi chutih laia Japan ram sum leh pai aṭanga 37% a ni.
Tokyo-in he thil thleng kum 100 tlin lawmna a hman mek lai hian a mipuite chuan “lirnghing lian tak” dang thleng turin an inbuatsaih mek a ni.
Scientist-te chuan kum 30 chhungin Tokyo khawpuiah lirnghing lian tak a thlen theihna chance 70% a awm an ring. Mi 23,000 vel a that thei a, ¥47 trillion (£254 billion) vel zet chhiatna a thlen thei bawk.
Thil siamchhuah leh service tihbuai a nih chhan, lirthei chhia leh power tihtawp vang hian ¥ tluklehdingawn 48 zet hloh belh a ni thei. Tun hnaia Tokyo sorkarin a chhut dan chuan lirnghing vang hian mi maktaduai 4.53 vel chu an haw thei lo mai thei.
Tunlai Tokyo khawpui hi kum za kalta a magnitude 7.9-a nasa taka lirnghingin a tihchhiat khawpui nen chuan a danglam hle.
Tokyo khawchhak lama hriatrengna museum-ah hian chhiatna thlen dan finfiahna chu dah a ni: khaw lum vanga nail stack-te chu lem mak takah a lo hmin a, printing machine kang, bicycle ben, leh mipui rilru buai tak takte tlanchhuah tumna thlalak dum leh var a ni.
Mahse chhiatrupnain nghawng a neih chu in tlu leh kang a\ang chauh a ni lo. Mipui pungkhawmte hian police-te fuihnain Korean mi tam tak chu buaina chhuak chu hmang tangkaiin tuikhuah rukbo leh rulhut an pe tih thu dik lo a chhuah hnuah an that a ni.
Kum 1923-a chhiatna thleng khan Japan chu zirlai hlu tak tak a zirtir a, “ring of fire” tia hriat, lirnghing nasa tak awmna hmunah a thu a ni. He chhiatna hian Japan rama lirnghing laka invenna tur design ṭha zawk siam ṭan a ni. Kum khat hnuah building code thar siam a ni a, kum tam tak chhung chu updated a ni.
Ram dangin lirnghing laia in chhe thei lote an buaipui laiin Japan erawh chuan himna dan khauh tak a nei thung. Kum 2011-a magnitude 9-a lirnghing a thlen lai khan skyscraper te pawh an inher a, mahse an ding sang hle.
Japan ramah hian lirnghing leh tsunami hi a hlauhawm reng a ni. Sikul naupang atanga official thlengin mi zawng zawng an inbuatsaih vek a ni. Smartphone alert hian mipuite chu lirnghing lo thleng tur chungchangah a hriattir a ni.
Disaster Prevention Day-ah hian mahni invenna sipaite, emergency service, politician leh official-te chuan Japan ram hlauhawmna hre reng tur leh dam khawchhuah dan zir turin simulations-ah an tel ṭhin.
Tokyo atanga khawpui sawn chu kum 1923-a chhiatna thleng hma khan mi thenkhat tan chuan awmzia a nei a ni. Mahse sak thar chak lutuk hian Tokyo chu politics leh economic center-a dah reng chu a dik niin a lang.
Tunah chuan kum zabi khat hnuah, lirnghing lian tham a la awm lo a, Tokyo-a thuneihna leh sum inzawmkhawmna chuan stake a tisang hle. Kum 200 atanga kum 300 danah tuipui kama lirnghing lian tak a thleng thin a, a te zawk erawh chu a rang zawk tura ngaih a ni.
Tokyo University atanga Professor Takaaki Kato chuan, “Kan chawlh hahdam thei lo,” a ti. Kum 100 chhungin Tokyo area-ah magnitude-7-a lirnghing eng emaw zat a awm a beisei a, chutiang tur chuan an inbuatsaih a ngai niin a ngai.